Boerenplavuizen.

Estriken, plavuizen of boerenplavuizen. Benamingen voor een eeuwenoude vloerbedekker. Ze bestaan al honderden jaren en zijn er in verschillende soorten en maten. Meestal 21×21 cm of 16×16 cm. maar er zijn nog veel meer afmetingen. En natuurlijk is dit ook een onderdeeltje van mijn verzameling, en dan het liefst nog uitzonderingen op de regel. En ik heb er weer twee. De eerste is een wit gebakken estrik van 16×16 cm. Normaal gesproken zijn estriken gemaakt van rood bakkende klei omdat die simpelweg overal voorhanden is. Er bestaan ook blauwgrijze estriken, maar20210215_185717 dat zijn ook rode, die ze tijdens het bakproces hebben gesmoord.  Dan worden ze blauw omdat alle zuurstof aan de klei wordt onttrokken. Wit bakkende klei werd vroeger eigenlijk alleen maar gebruikt voor keramiek. Maar nooit voor vloertegels omdat wit gewoon te duur was. En dat kwam/komt door het feit dat dit veel zuiverder en schoner is dan de zware rode klei.  Waarom heb ik er dan eentje? Was het een bakproef van een fabrikant? Was het een eenmalige productie voor een specifieke opdracht? Of wilde iemand ze in dambord verband leggen? Dit werd overigens vaak gedaan met geglazuurde estriken: geel en groen, of bruin en groen.Maar deze is niet geglazuurd, maar door en door wit. We zullen het waarschijnlijk nooit weten. En dan nummer twee:  een klein rood estrikje van 12×12 cm met daaraan een ijzeren ring. Het is veelvuldig gebruikt want de ring is letterlijk in de estrik ingesleten. Maar waarvoor?  Nu heb ik in mijn “carrière” tweemaal een geheim vakje gevonden onder een estriken vloer. Vaak ter grote van een20210215_185656 estrik, en dus ook zo hoog. De afdekker van het geheime vakje was een gewone estrik die niet opviel tussen de anderen omdat ook de voeg weer was aangebracht. Van bovenaf was het dus een gewone vloer met estriken, maar alleen de bewoners wisten dan welke ze moesten verwijderen om bij hun geheime bergplaats te komen. Maar waarom zit hier dan een ring aan? Want die is duidelijk zichtbaar en dan is het immers geen geheim meer. En waarom is deze zo vaak gebruikt? Als het net zo’n bergplaats was als wat ik zelf gezien heb, is het immers maar een vakje van plm 15×15 cm. Niet echt royaal. Misschien groot genoeg voor wat muntgeld. Zeker niet voor waardepapieren omdat het onder de grond gewoon te vochtig is. Ik heb werkelijk geen idee van het hoe en het waarom. En dat geldt dan voor beide gevallen. Maar dat maakt een verzameling nu juist zo mooi. In de eerste plaats het vinden en in de tweede plaats gewoon “de heb”. Maar het zou nog mooier zijn om de achtergrond ook te weten. Verzamelaar van wandtegeltjes zijn er genoeg, en ook van dakpannen, maar verzamelaars van estriken ben ik nog niet tegengekomen. Het zal dan wel weer een raadsel blijven.

Geef een reactie