Het ondergeschoven kindje.

Ooit wel eens afgevraagd waar die uitdrukking vandaan komt? Het heeft te maken met één van de mooiste onderdelen van onze branche:  de bedstede wand. Zo door de jaren heen heb ik al heel wat van deze wanden uit oude woningen en boerderijen gehaald, en ik blijf het prachtig vinden. Ze zijn letterlijk te pas gemaakt in de woning, en zijn verbonden met de zijmuren, de vloer en het plafond (de balklaag). En als je dan ziet met hoeveel vakmanschap dit is gemaakt, dan móet je dit wel leuk vinden. Nu zijn er20200316_080603 natuurlijk hele grote en rijk versierde wanden uit grote boerderijen maar ook vrij simpele uit de kleinere arbeiderswoninkjes. En die komen in onze regio toch het vaakst voor. En eerlijk gezegd zijn die ook weer het gemakkelijkst te verkopen. En dat ondergeschoven kindje heeft rechtstreeks te maken met zo’n bedstede, net als het woordje rolkoets. In vroeger tijden was het vaak een armoedige bedoening en was men vaak krap behuisd. Gezinsplanning bestond niet echt, en het kon dan ook wel voorkomen dat er weer eens gezinsuitbreiding kwam zonder dat er echt plek voor was in de woning. Soms was er in de bedstede nog net genoeg ruimte aan het voeteneind  om een houten kribbe neer te zetten, maar soms was zelfs die ruimte er niet eens! En dan werd er heel simpel een gat onderin de bedstede wand gezaagd, en werd er een soort houten bakje gemaakt waar het kind in kon liggen! En dat werd dus letterlijk onder de bedstede geschoven waar de ouders in sliepen. Het kindje werd er letterlijk onder geschoven. En dat bakje of kist werd “rolkoets” genoemd. In al die jaren dat ik nu in de wondere wereld van oude bouwmaterialen rondloop ben ik dit trouwens nog nooit tegen gekomen. Rolkoets werd in dit verband ook wel gebruikt voor een ledikantje op wielen (rollen) zodat men dat onder de vensterbank kon rollen. Een vensterbank was vroeger ook echt nog een vensterBANK waar men echt op kon zitten. Vandaag weer eens een bedstede wand opgehaald uit een woninkje bij Anjum. Vorig jaar hadden we al dakpannen geleverd voor het pand, en de oude pannen weer ingeruild. En dan nu dus de wand. Soms is het mogelijk om zo’n wand in z’n geheel uit het pand te halen, maar meestal moet het in 3 delen zodat het door een deur of raam naar buiten kan. In dit geval 3 delen en ook nog een deur. In het naastgelegen pand zat nog een mooi rond gietijzeren raam, wat ik maar verwijdert heb voordat de slopershamer het gebouw plat gooit. Dergelijke kwetsbare gietijzeren ramen zitten vaak vast in de muur, en moet dan ook geheel met de hand “uitgekapt” worden. Gietijzer is op een bepaalde manier heel sterk, maar aan 20200316_08420911111111111111111111de andere kant ook heel kwetsbaar zodat het gevaar op breuk vrij groot is. Gietijzer lassen is wel mogelijk, maar vraagt nogal wat ervaring. Marmer is bijna vergelijkbaar: op de grond of tegen de muur is het heel sterk, maar als los plaatmateriaal is het uiterst kwetsbaar. Voorzichtigheid geboden dus! En dat past dan weer precies bij mijn persoontje:  rustig, bedaard, weloverwogen en beheerst. Althans dat vind ik. Overigens wordt ondergeschoven kindje ook wel gebruikt in een negatievere setting, voor kinderen “waar wat mis mee is”. En dat is dus niet van toepassing op die prachtige bedstede wanden. Juist niet, want het roept bij veel mensen een gevoel op van authentiek, warm, ouderwets, charme en noem het maar op.  Leuk toch?  

 

Geef een reactie